Thư viện tư nhân mang tên Phạm Đức Dương

“Thư viện tại gia”

Ngôi nhà số 2, C4 thuộc khu tập thể Khoa học Xã hội và Nhân văn ở đường Kim Mã Thượng, quận Ba Đình, Hà Nội, 12 năm qua đã thành địa chỉ quen thuộc của sinh viên và nhiều người yêu sách. Căn phòng rộng 50m² với hơn 8000 đầu sách, từ tiếng Việt, Nga, Pháp, Anh, Trung, Lào… được xếp và đánh số hệt như một thư viện, đã thu hút hàng trăm lượt sinh viên mỗi ngày đến đọc miễn phí và được người chủ - một vị giáo sư đầu ngành tận tình giảng giải những vấn đề khúc mắc. Nhiều người gọi đây là “thư viện miễn phí”, “thư viện không khóa”, “thư viện sinh viên”… của gia đình Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Đức Dương, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đông Nam Á.

Trong cái giá rét giữa tháng 12, tôi tìm đến nhà giáo sư, cổng không khóa, vừa bước chân vào nhà chưa kịp chào thì một ông cụ mái tóc bạc buông ngang vai ôm lấy khuôn mặt quắc thước, hỏi tôi hiền hậu: “Cuối tuần cháu đến nghiên cứu à?”. Tôi đáp: “Dạ cháu là nhà báo ạ!”. “Bắt được sóng” tiếng miền Trung, ông nhanh chóng đổi giọng một cách hài hước: “Nhìn ung trẻ ra ni mềnh tưởng là sinh viên…”.

Vừa dẫn tôi đi giới thiệu các ngăn sách trong thư viện, ông vừa bảo: Khi còn nhỏ, vì nhà nghèo không có sách, ông ra đứng gần cửa nhà thầy nghe các bạn cùng xóm đọc to rồi tự nhẩm học thuộc. Bây giờ tuy cuộc sống sung túc hơn, nhưng vẫn có nhiều sinh viên thiếu sách, tài liệu để nghiên cứu học. Do vậy, năm 1999 ông quyết định mở thư viện tại gia miễn phí cho sinh viên, nhằm giúp họ có điều kiện nghiên cứu và được bổ sung kiến thức toàn diện hơn.

Giáo sư Phạm Đức Dương giới thiệu những tập sách do chính ông viết với bạn đọc.

Căn phòng chia làm ba ngăn thì cả ba đều kê kín sách, tất cả được phân loại, dán số thứ tự, ghi tiêu đề, lưu vào máy vi tính cẩn thận. “Làm như thế sinh viên đến tra sách, cần cuốn gì có thể tìm rất nhanh”, Giáo sư giải thích. Hơn 8000 đầu sách mà trong thư viện đang lưu giữ có nhiều bộ toàn tập, cả sách trong nước và nước ngoài, sách cổ và sách hiện đại như: Tuyển tập trọn bộ Lịch sử tư tưởng phương Đông, Tuyển tập Mác, Tuyển tập Lê-nin, Phan Bội Châu, Tấn trò đời… và nhiều bộ sách Nga, Pháp, Trung Quốc… Trong số đó còn có hàng chục bộ sách cổ rất quý mà ông sưu tầm được qua các chuyến đi công tác ở Tây Bắc, miền Trung, Tây Nguyên, Lào… Ngoài ra, còn có hơn 400 luận án tiến sĩ, thạc sĩ về nhiều ngành mà ông đã bỏ công sưu tầm, xin, giữ lại sau khi hướng dẫn cho học viên bảo vệ xong trong suốt hơn 20 năm qua. "Sách không có người đọc thì khác nào cô gái đến tuổi cập kê mà chẳng có ai thèm ngó ngàng tới. Tri thức mình không thể giữ làm của riêng được, nó cần được chia sẻ cho mọi người. Lê-nin từng nói: Sách là ánh sáng của tri thức, không có sách thì không có Chủ nghĩa xã hội” - ông nói. Việc mở thư viện xuất phát từ niềm đam mê sách, lòng yêu học trò và vì cái đức, cái tâm của ông chứ không vì mục đích kinh tế hay lợi lộc, cho dù không gian nhà ông đang ở còn chật chội.

Ông kể, năm 1967 khi trở về nước từ Liên Xô sau chuyến đi thực tập, trong khi mọi người mang về nào là ti-vi, đài, bàn là và các vật dụng khác, còn ông lại mang về… 5 tạ sách. Rồi khi sang Cam-pu-chia công tác, người ta tặng 1 yến cá khô Biển Hồ, nhưng ông từ chối vì còn mải lo vận chuyển 107 cuốn kinh Phật. Làm khoa học đã gần 50 năm, nên đã tích trữ được nhiều loại sách và để có số lượng đầu sách như hiện nay, ông phải vừa xin, vừa mua, vừa được tặng từ bạn bè. Sau bao năm miệt mài tích cóp, giờ đây ông đã có trong tay kho sách bao gồm nhiều lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, khoa học kỹ thuật, sách nông-lâm-ngư, sách y học, sách nghiên cứu chuyên sâu, sách ngoại ngữ…

12 năm mở cửa, “thư viện không khóa” của gia đình ông chưa ngày nào vắng bóng sinh viên, học viên đến đọc sách, nghiên cứu tài liệu. Hằng tuần, căn gác nhỏ ở khu tập thể Khoa học Xã hội và Nhân văn thầy trò tụ hội uống trà đọc sách và còn được Giáo sư hướng dẫn cho nhiều thứ như làm tiểu luận, làm luận văn, phương pháp tiếp cận văn hóa, tổ chức thảo luận về khoa học. Các bạn sinh viên đến đây không cần thẻ thư viện, không mất một khoản phí nào nhưng vẫn được đọc thoải mái, được mượn tài liệu đi phô-tô… Cửa thư viện nhà ông không lúc nào khóa vì bất cứ khi nào cũng có thể có người đến đọc.

Đang nghiên cứu tài liệu tại thư viện, bạn Nguyễn Thu Loan, sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho biết: “Em được các anh chị khóa trước giới thiệu đến thư viện nhà thầy Dương. Ở đây nhiều tài liệu em có thể tra cứu thoải mái và hơn nữa, luôn được thầy Dương giảng giải tận tình những vấn đề chưa hiểu, cũng như các phương pháp học tập, nghiên cứu”.

Tự học để trở thành nhà khoa học

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Đức Dương sinh ngày 21-12-1930, tại làng Đông Thái, xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh), trong một gia đình cố nông nghèo khó, cha tha phương cầu thực, mẹ và anh em phải về bên ngoại đi ở đợ cho nhà giàu để nuôi ông ăn học. Tuổi thơ của ông trải qua bao nỗi vất vả, cơ cực. Ông bảo: “Mất nước thì phải lấy máu rửa, nghèo thì phải lấy tri thức mà rửa”. Bằng nghị lực vươn lên và khát vọng cống hiến, ông đã trở thành một vị Giáo sư đầu ngành của nước nhà. Sau hơn 10 năm tham gia chiến đấu ở Mặt trận Điện Biên Phủ, nước bạn Lào, năm 1959 ông được cử đi học ở trường Tổng hợp Hà Nội và tốt nghiệp khóa 4 vào năm 1963. Do thành tích học tập xuất sắc, ông được cử sang Liên Xô học và bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ năm 1970. Về nước, nhờ những kiến thức được học ở Liên Xô, ông cùng cộng sự bắt tay ngay vào việc xây dựng Viện Ngôn ngữ học, sau một năm Viện Ngôn ngữ học, thuộc Ủy ban Khoa học Nhà nước ra đời. Năm 1983, Viện Đông Nam Á được thành lập, Giáo sư Phạm Đức Dương trở thành Viện trưởng đầu tiên. Năm 1991, ông được phong hàm Giáo sư. Năm 1997, mong muốn của Giáo sư Dương trở thành hiện thực khi Hội Khoa học Đông Nam Á được thành lập, ông làm Chủ tịch hai khóa đầu tiên.

Đến năm 2000, ở tuổi 70, ông nghỉ hưu. Nghỉ hưu nhưng ông vẫn là giảng viên thỉnh giảng của hàng loạt trường đại học từ Bắc chí Nam như: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Vinh, Đại học Huế, Đại học Đà Nẵng, Trường Đại học Đà Lạt, Trường Đại học Văn hóa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Bình Dương... Ngoài ra, ông vẫn tiếp tục giữ các cương vị chủ chốt trong các tổ chức khoa học, xã hội quan trọng như: Chủ tịch Hội Nghiên cứu Đông Nam Á của Việt Nam (SEARAV); Giám đốc của Viện Nghiên cứu văn hóa phương Đông; Giám đốc của Viện Phát triển Ngôn ngữ (LANGINGS) Hà Nội thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội; Chủ tịch Hội đồng Biên tập của khu vực Đông Nam Á Review; thành viên của Ủy ban UNESCO của Việt Nam… và cho ra hàng loạt giáo trình, chuyên khảo có giá trị như: Văn hóa Việt Nam trong bối cảnh Đông Nam Á (2000); Từ văn hóa đến văn hóa học (2002); Văn hóa Đông Nam Á (2001); Bức tranh ngôn ngữ - văn hóa tộc người ở Việt Nam và Đông Nam Á (2007); Việt Nam – Đông Nam Á – Ngôn ngữ và văn hóa (2007)... Bên cạnh việc mở thư viện, Giáo sư Phạm Đức Dương còn ấp ủ xây dựng Dự án thành lập Trường Đại học Đông Nam Á tại tỉnh Hòa Bình và tham gia vào hàng loạt tổ chức văn hóa, tổ chức từ thiện, làm công tác xã hội để góp phần vào việc tăng cường an sinh xã hội, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc và khu vực vào việc xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc. Ông đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều huân, huy chương cao quý.

Sinh ra và lớn lên trong bão táp cách mạng, nhưng bằng ý chí và nghị lực phi thường, Giáo sư Phạm Đức Dương đã trở thành một nhà khoa học, một nhà nghiên cứu văn hóa có tiếng ở Việt Nam. Ở cương vị công tác nào ông cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Không những vậy, ông đã để lại cho thế hệ trẻ những tri thức bằng việc lập ra “thư viện miễn phí” phục vụ sinh viên, nghiên cứu sinh và đông đảo người yêu đọc sách.

Nguồn: http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-VN/61/43/123/123/123/170016/Default.aspx

WHO khởi động thư viện điện tử về dinh dưỡng

Nhằm ngăn chặn hàng triệu người có nguy cơ chết vì đói và bị suy dinh dưỡng, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vừa khởi động một thư viện điện tử nhằm cung cấp các định hướng can thiệp, tác động vào quá trình dinh dưỡng để bảo vệ sức khỏe con người. Thư viện điện tử của WHO có tên gọi “Dấu hiệu cho những hành động về dinh dưỡng”, gọi tắt là eLENA. Thư viện cung cấp thông tin giúp giải quyết ba loại hình chính của tình trạng thiếu dinh dưỡng gồm sự chăm nuôi không đúng mức; những thiếu hụt về vitamin và khoáng chất và béo phì.

TheoWHO, các quốc gia đều cần phải được tiếp cận với những bằng chứng khoa học và những định hướng để ngăn ngừa giảm thiểu số các ca tử vong cũng như các tình trạng suy giảm sức khỏe không đáng để xảy ra bắt nguồn từ vấn đề dinh dưỡng. Thiết lập thư viện điện tử về dinh dưỡng có thể cải thiện đáng kể tình trạng làm như thế nào để các quốc gia trên thế giới có thể đương đầu với các nguy cơ về sức khỏe liên quan đến vấn đề này.

Dự án này sẽ góp phần hỗ trợ hoạt động của chính phủ các nước và các chuyên gia chăm sóc sức khỏe đối với vấn đề dinh dưỡng cộng đồng thông qua các giải pháp.

Theo ông Francesco Branca, Giám đốc Cơ quan Dinh dưỡng cho sức khỏe và sự phát triển của WHO, để xây dựng được thư viện điện tử này, WHO đã phải chọn lọc thông tin từ hàng nghìn trang mạng khoa học cũng như các ý kiến tư vấn của các chuyên gia y tế nhằm mang đến những hoạt động về dinh dưỡng cần thiết phòng ngừa nguy cơ tử vong do mắc các bệnh liên quan đến dinh dưỡng trên thế giới.
Nguồn: http://t5g.org.vn/?u=dt&id=2887

Tạp chí Thông tin và Tư liệu được công nhận là tạp chí khoa học chuyên ngành

Theo Quyết định số 14/QĐ-HĐCDGSNN ngày 09 tháng 5 năm 2011 của Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước, Tạp chí Thông tin và Tư liệu đã đứng trong Danh mục các tạp chí khoa học chuyên ngành được tính điểm công trình khoa học quy đổi khi xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, phó giáo sư.
Việc Tạp chí Thông tin và Tư liệu được xếp vào danh mục tạp chí được tính điểm công trình khẳng định uy tín, chất lượng của Tạp chí. Đây là một mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Tạp chí, đồng thời đặt ra cho Tạp chí nhiệm vụ phải tiếp tục duy trì và nâng cao hơn nữa chất lượng của Tạp chí trong thời gian tới.
Việc Tạp chí Thông tin và Tư liệu được nằm trong danh mục này tạo điều kiện thuận lợi cho các các nhà nghiên cứu, các cán bộ giảng dạy và những người hoạt động trong các cơ quan thông tin-thư viện, các tổ chức NC&PT cũng như các trường đại học, cao đẳng có giảng dạy và nghiên cứu về thông tin-tư liệu-thư viện và thống kê KH&CN, các nghiên cứu sinh, học viên cao học trong lĩnh vực chuyên ngành nói trên, thành viên của các Hội Thông tin KH&CN Việt Nam (VASTI), Hội Thư viện Việt Nam, có thể tích lũy được điểm công trình khi đăng bài trên Tạp chí, và đây cũng là một động lực để Tạp chí tiếp tục phát huy nhiều tác dụng hơn nữa, góp phần xứng đáng trong việc xây dựng và phát triển ngành thông tin, thư viện KH&CN nước ta.
Tính đến năm 2011, trong lĩnh vực thông tin và thư viện đã có 2 tạp chí được xếp vào danh mục tạp chí được tính điểm công trình khoa học quy đổi khi xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư (Tạp chí Thông tin và Tư liệu, Tạp chí Thư viện Việt Nam).

Nguồn: http://www.vista.vn/UserPages/News/detail/tabid/73/newsid/3393/seo/Tap-chi-Thong-tin-va-Tu-lieu-duoc-xep-vao-Danh-muc-tap-chi-khoa-hoc-chuyen-nganh-duoc-tinh-diem-cong-trinh-khoa-hoc-quy-doi/language/vi-VN/Default.aspx

Hồ Chủ Tịch với công tác thư viện

Cũng như một số lãnh tụ cách mạng kiệt xuất của thế giới, Hồ Chủ tịch đã có những ý tưởng, việc làm và giành sự quan tâm của mình cho công tác thư viện. Những đóng góp của Hồ Chủ tịch đối với công tác thư viện được thể hiện trên một số bình diện sau:

Thứ nhất: Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định cần phải xây dựng và phát triển thư viện và có những chính sách đảm bảo cho thư viện.

Thứ hai: Người đánh giá cao những triều đại và quốc gia có sự nghiệp thư viện phát triển.

Thứ ba: Người khẳng định vai trò của thư viện đối với việc nâng cao dân trí và phục vụ các nhiệm vụ cách mạng.

Thứ tư: Người đã có một số đóng góp cụ thể đối với công tác thư viện.

Thứ năm: Người luôn tôn trọng các nguyên tắc, nội quy thư viện.

Là một nhà chính trị, hơn ai hết Bác Hồ thấy rõ không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng. Và sách báo chính là một nguồn quan trọng cung cấp và phổ biến lý luận cách mạng cho quần chúng. Vì thế không thể không chú ý đến việc tổ chức đọc sách cho công nhân và những người lao động - lực lượng nòng cốt của cách mạng. Thể hiện sự quan tâm ấy, trong cuốn “Đường cách mệnh” phần “Cách tổ chức công hội” khi nêu ra lý do vì sao các hội viên phải đóng lệ phí, Bác đã nêu ra bảy điểm sẽ làm (nếu có tiền dư) trong đó điểm thứ ba là lập nơi xem sách báo cho công nhân được đặt bên cạnh việc lập trường học cho công nhân cùng con em công nhân và lập nhà thương cho họ. Điều đó chứng tỏ ngay từ khi chưa giành được chính quyền, Hồ Chủ tịch đã rất chú trọng đến công tác thư viện và việc phục vụ nhu cầu đọc sách báo, một nhu cầu thiết yếu của con người được đặt cùng với nhu cầu được học tập và nhu cầu được chữa bệnh khi đau ốm. Điều đó cũng thể hiện sự quan tâm rất thiết thực của Bác Hồ đối với người lao động nói riêng và nhân dân nói chung.

Không dừng lại ở việc hoạch định cho một tương lai như trong Đường cách mệnh "mọi người công nhân và nhân dân lao động sẽ có một nơi đọc sách", ngay sau khi giành được chính quyền, Hồ Chủ tịch đã làm một việc mà bất cứ người nào làm công tác thư viện ở Việt Nam cũng không thể không nhắc tới với một lòng biết ơn vô hạn. Đó là việc Người đã ký Sắc lệnh số 18 về việc đặt thể lệ lưu chiểu văn hoá phẩm trong nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ngày 31 tháng 1 năm 1946. Nội dung Sắc lệnh gồm có 6 chương quy định rõ về cách tổ chức việc nộp lưu chiểu văn hoá phẩm. Sắc lệnh này đã được thi hành trong nhiều năm góp phần đảm bảo cho các thư viện, đặc biệt là Thư viện Quốc gia Việt Nam có điều kiện thu thập, tàng trữ và sử dụng các tài liệu được xuất bản trên đất nước Việt Nam để phục vụ các nhu cầu đọc của cán bộ và nhân dân.

Nhận thức được sự cần thiết phải tổ chức các thư viện, Hồ Chủ tịch đã luôn có nhận xét, đánh giá về việc tổ chức thư viện ở các nước khác nhau. Đánh giá về các triều đại đã qua, Hồ Chủ tịch đã không đồng tình với Tần Thuỷ Hoàng, một vị vua có đầu óc cách tân nhưng đã có hành động bạo ngược “đốt sách chôn học trò” và Người đã ngợi ca hết lời vị vua sáng suốt đầu nhà Hán và những triều đại tiến bộ về sau.

Là người yêu nước sâu sắc, ngoài hai mươi tuổi Hồ Chủ tịch đã ra đi tìm đường cứu nước. Người đã bôn ba khắp trời Âu biển Á, từ Pari hoa lệ đến xứ sở sương mù, nhưng đọng lại ở Người ấn tượng sâu nặng nhất là nước Nga Xô viết. Mảnh đất này không chỉ hấp dẫn Hồ Chí Minh vì đã biến “người nô lệ thành người tự do” mà nơi ấy còn tạo cho người dân có được cuộc sống đầy đủ về cả vật chất lẫn tinh thần. Nước Nga Xô viết đã khiến Người rung động vì nhiều lẽ trong đó có một điểm khiến Người chú ý là nơi đây có một sự nghiệp thư viện phát triển, mạng lưới thư viện dày đặc khắp toàn quốc. Ở bất cứ nơi đâu, người dân Liên Xô cũng có thể sử dụng thư viện. Về điều này Người đã kể say sưa trong “Liên xô vĩ đại”, một tác phẩm Người viết vào tháng 10 năm 1957:

“Liên Xô có 392.000 thư viện với 1.300 triệu sách. To nhất là Thư viện Lênin ở Mátxcơva, với 19 triệu quyển sách bằng 160 thứ tiếng, trong số đó 2.200.000 quyển là sách nước ngoài. Mỗi ngày, hơn 5.000 người đến xem sách ở Thư viện Lênin. Các nhà máy, nông trường, cơ quan, trường học nào cũng có phòng sách. Chỉ tính ở nông thôn đã có hơn 119.000 thư viện với hơn 300 triệu quyển sách. Cố nhiên gia đình nào cũng có một tủ sách”.

Khi mô tả lại sự sung sướng và điều kiện sống thuận lợi của trẻ em ở Liên Xô, Bác đã chú ý đến một chi tiết: "Các thành phố đều có một thư viện và một hàng sách đặc biệt cho trẻ em. Thiếu nhi có một tờ báo riêng. Tờ báo “Sự thật thiếu nhi” ở Mạc Tư Khoa có một số lớn biên tập viên và thông tin viên trẻ em với độ một triệu bạn đọc nhỏ ”.

Người đã ngợi khen người dân Xô viết "Bởi chăm đọc sách nên mau thuận cường". Không chỉ dừng lại ở việc ngợi khen thành tựu thư viện ở các quốc gia, triều đại tiên tiến, từ thực tế của chính cuộc đời mình Bác đã khẳng định vai trò, tác dụng của thư viện đối với quá trình học tập, nghiên cứu, góp phần nâng cao trí lực của mỗi cá nhân và mặt bằng dân trí của xã hội.

Hồ Chủ tịch đã từng bôn ba ở nước ngoài nhiều năm, người đã từng là bạn đọc của một số thư viện, tiêu biểu là Thư viện quốc gia Pháp và Thư viện Đại học Phương Đông. Nhờ sử dụng sách báo tại các thư viện này mà Người đã có nhiều tư liệu quý báu để viết sách, báo và nâng cao kiến thức, lý luận cách mạng.

Với Bác, tác dụng của sách báo và thư viện không chỉ giúp ích cho việc học tập, nâng cao trình độ mà trong những bối cảnh nhất định nó còn có sức công phá mạnh hơn cả đạn bom. Trong Đại chiến thế giới lần thứ hai, Hồng quân Liên Xô đóng vai trò quyết định trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít. Chủ tịch Hồ Chí Minh rất khâm phục đội quân hùng mạnh này. Song, cái làm nên sức mạnh của đội quân ấy không chỉ đơn thuần là sự trang bị đầy đủ về vũ khí, đạn dược có huấn luyện, có tổ chức mà cơ bản là “Hồng quân Liên Xô đã được hưởng thụ một nền văn hoá và giáo dục tốt đẹp... Không nói chi đến việc cung cấp lương thực, quần áo, súng đạn được đầy đủ mà ngay cả đến sách báo... Hồng quân cũng được hưởng đầy đủ”. Hệ thống thư viện trong quân đội Xô viết đã cung cấp sách báo cho các chiến sĩ ngay cả chốn sa trường. Và chính điều này đã góp một phần không nhỏ tạo nên sức mạnh tinh thần cho đội quân hùng hậu ấy. Hồ Chủ tịch quả đã không bỏ qua một chi tiết rất nhỏ nhưng quan trọng đó.

Thấy được vai trò, tác dụng của thư viện nên Hồ Chủ tịch đã có nhiều việc làm và đóng góp cho sự nghiệp thư viện của nước nhà. Đây là một nét đặc biệt của chủ tịch Hồ Chí Minh. Khác với những vị quân vương, các nguyên thủ quốc gia khác, sự quan tâm của Hồ Chủ tịch đối với thư viện không chỉ dừng lại ở những ý kiến văn bản, chỉ thị mà Người còn có nhiều việc làm thiết thực, cụ thể để thể hiện sự quan tâm đó.

Theo “Hồ Chí Minh biên niên tiểu sử” tập 1 và đặc biệt là qua “Búp sen xanh” của nhà văn Sơn Tùng, ngay từ khi còn trẻ tuổi, lúc làm thầy giáo ở trường Dục Thanh - Phan Thiết, thầy Nguyễn Tất Thành đã nung nấu suy nghĩ về việc lập ra một thư viện trong nhà trường để cho các học trò có nhiều sách để đọc. Không kịp thực hiện điều ấy, trước lúc đi xa, Người đã để lại một số tiền góp vào quỹ xây dựng thư viện của trường Dục Thanh. Để ghi nhớ việc làm đầy nghĩa cử ấy, về sau này trong thập kỉ 70, Bộ Giáo dục đã phát động phong trào xây dựng “Tủ sách Nguyễn Tất Thành”. Phong trào này đã diễn ra sôi nổi khắp các trường học của miền Bắc một thời. Đó chính là cơ sở để hình thành một hệ thống thư viện nhà trường rộng khắp trên toàn quốc hiện nay.

Để tăng cường “hạt giống” cho phong trào cách mạng Việt Nam, Đảng và Hồ Chủ tịch đã tuyển chọn và gửi một số cán bộ đi học và đào tạo tại nước ngoài (trong đó có Đại học Phương Đông) nhưng số lượng cán bộ gửi ra nước ngoài có hạn và không thể đáp ứng được nhu cầu. Vì thế, việc đào tạo tại chỗ cần phải tiến hành. Muốn vậy phải có tài liệu sách vở. Thực tế lúc bấy giờ, Việt Nam rất thiếu những tài liệu cần thiết để tuyên truyền giác ngộ cách mạng và phổ biến lý luận cách mạng. Đứng trước tình hình đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã không ngần ngại gửi nhiều bức thư khác nhau cho các tổ chức quốc tế và một số cá nhân để xin sự giúp đỡ về tài liệu.

Sau khi đã trở thành Chủ tịch nước, Bác Hồ cũng luôn quan tâm đến việc xây dựng tủ sách cho các em thiếu nhi. Bằng nhiều cách khác nhau, Người luôn cố gắng tạo mọi điều kiện để các em có sách đọc. Khi mọi người đề nghị Bác tổ chức sinh nhật, Người đã gạt đi vì theo Người đó là lãng phí không cần thiết khi mà trẻ em thiếu sách và nhiều nơi chưa có phòng đọc trong nhà trường. Ngày 23/3/1963, khi đọc báo Hà Nội mới, qua bài “Tủ sách nhỏ” Người được biết có ba em nhỏ đang góp tiền xây dựng ‘Tủ sách Kim Đồng”. Đọc xong, Người đã ghi ngay bên cạnh bài báo: “Đi xem. Về, Văn phòng có thể gửi cho một số sách mà các em chưa có”.

Trong điều kiện kinh tế còn eo hẹp, không phải bất cứ ai cũng có tiền mua sách báo, Hồ Chủ tịch đã chỉ ra một biện pháp khắc phục rất dễ thực hiện - đọc tập thể. Không trực tiếp đặt ra việc lập các thư viện công đoàn nhưng Người đã phân tích và vạch ra biện pháp giải quyết về vấn đề này như sau: “Khi xem báo thấy những vấn đề quan trọng, thì nên cùng nhau thảo luận. Gặp vấn đề gì khó hiểu, thì nên viết thư hỏi nhà báo”^[1].

Trong cuộc đời, Hồ Chủ tịch đã được nhận và cũng đã trao tặng nhiều sách báo. Người cũng đã có công xây dựng nên phong trào đọc sách ở trong nhân dân và đặc biệt là trong lứa tuổi thanh thiếu niên. Nhân dịp kỉ niệm lần thứ 70 ngày sinh của Bác, thanh thiếu niên xã Ngọc Thuỵ (Gia Lâm - Hà Nội) đã gửi lụa tặng Hồ Chủ tịch và Người đã đáp lại tấm lòng của lớp trẻ bằng một món quà đặc biệt. Cuốn “Bác Hồ với nông dân Hà Nội” đã ghi nhớ về món quà đó như sau: "Bác đã gửi tặng lại thanh niên xã Ngọc Thuỵ một tủ sách hơn 200 cuốn được mua bằng tiền nhuận bút viết báo của Người. Đấy là những cuốn sách hay, những chuyện về các người lãnh đạo giỏi, sách khoa học kỹ thuật nông nghiệp và cả những chuyện cổ tích nữa”^[2].

Ngoài những vấn đề trên, có một chi tiết chúng ta không thể bỏ qua khi hệ thống lại những đóng góp và kỷ niệm của Hồ Chủ tịch đối với nghề thư viện, đó là thái độ trân trọng của Người đối với các nguyên tắc sử dụng thư viện. Theo lời kể của ông Rudolf Pfutner, Đại sứ Cộng hoà Dân chủ Đức tại Việt Nam từ năm 1955 đến 1959: Có một lần, Hồ Chủ tịch đã ngỏ ý nhờ ông mượn cho một cuốn sách về các loại mô hình máy móc mà Người đã có dịp xem hồi hoạt động bí mật ở Beclin. Vị đại sứ ấy đã tìm được cuốn sách và xin được tặng Hồ Chủ tịch. Hiềm một nỗi trong sách có in dấu thư viện. Khi nhận được sách, Hồ Chủ tịch đã tỏ ý không hài lòng và Người đã kiên quyết trả lại. Người còn nhắc nhở: “Không được lấy sách thư viện để tặng như vậy”. Câu chuyện giản dị ấy sẽ mãi là một bài học cho chúng ta hôm nay.

Hồ Chủ tịch đã đi xa nhưng tên tuổi và sự nghiệp của Người sẽ còn sống mãi với non sông đất nước. Với những người làm công tác thư viện, những chiến sĩ thầm lặng trên mặt trận văn hoá, những đóng góp và kỉ niệm về Bác sẽ mãi là những nguồn động viên khích lệ cho mỗi chúng ta hoàn thành tốt những nhiệm vụ được giao.

Tài liệu tham khảo

1. Bác Hồ trên đất nước Lênin . - H. : Thanh niên, 1980.

2. Bác Hồ về nước: Hồi kí . - H. : Văn học. - 1995.

3. Chúng ta có Bác Hồ . - H. : Lao động. - 1990

4. Hồ Chí Minh toàn tập. - 12 T. - H. : Chính trị quốc gia. - 1995.

Nguồn: http://uel.edu.vn/?ArticleId=a8616744-4dc6-4173-9df0-e9601a25c682

Thư viện cổ nằm giữa Vatican

Thư viện Vatican, có tên đầy đủ là Thư viện tòa thánh Vatican, nằm trong thành Vatican, đây là một trong những thư viện cổ nhất thế giới và có kho tàng sách với niên đại khoảng 2 nghìn năm.

Thư viện này được khởi công xây dựng vào năm 1451. Hiện thư viện lưu giữ khoảng 75.000 bản viết tay và có hơn 1,1 triệu sách in. Ngoài sách vở tài liệu, thư viện còn lưu trữ các bộ sưu tập tiền đúc và huy chương, huân chương cổ. Nơi đây mở cửa từ tháng 9/2010, sau ba năm cải tạo và tu bổ.

Tất cả các vị khách tham quan đều được vào để chiêm ngưỡng công trình kiến trúc cầu kỳ, độc đáo này, nhưng nếu muốn đến tham khảo tài khảo tài liệu thì độc giả phải là một chuyên gia hoặc giáo viên hay nghiên cứu sinh tại trường đại học.

Mời các bạn chiêm ngưỡng kiến trúc và những quyển sách có giá trị lớn của Thư viện tòa thánh Vatican, ảnh trên BBC:

Thư viện nhìn từ trên cao.

Năm 2007, thư viện đóng cửa để tu bổ. Sau ba năm cải tạo, nới đây mới được mở cửa lại.

Một trong những quyển sách cổ được lưu giữ trong Thư viện Vatican.

Khi cải tạo, các kiến trúc sư đã cố gắng giữ lại tất cả những nét vẽ trang trí trên trần và tường của thư viện.

Nơi đây có khoảng 1,1 triệu đầu sách các loại.

Tất cả những bản viết tay quý giá tại thư viện đều được lưu giữ trong những căn phòng chống bom, mỗi bản viết tay đều gắn chip điện tử để không ai có thể đánh cắp và xê dịch chúng khỏi vị trí trong kho lưu trữ. Khi vào nghiên cứu tại phòng lưu trữ đặc biệt này, các học giả không được mang theo bút hay bất cứ loại chất lỏng nào.

Mỗi năm chỉ có khoảng 4.000 đến 5.000 học giả từ các nước trên thế giới được phép tới đây nghiên cứu.

Những bức tường trong thư viện cũng là di tích lịch sử quý giá với những bức tranh từ thời trung cổ.

Hình trang trí trên trần nhà.

Thư viện là một phần quan trọng trong tòa thành Vatican.

Linh Phạm

Nguồn: http://ngoisao.net/news/choi-gi/2011/05/167768-thu-vien-co-nam-giua-vatican/

Đội ngũ cán bộ thư viện công cộng: Vừa thiếu, vừa yếu

(HNM) - Chiến lược của ngành thư viện Việt Nam đến năm 2010 là: "100% thư viện các tỉnh, thành phố được nối mạng với Thư viện Quốc gia; internet, số hóa 20% tài liệu quý hiếm; 40% thư viện cấp huyện ứng dụng công nghệ thông tin…". Hiện đã là năm 2010 nhưng ngành thư viện chưa đạt được mục tiêu đề ra. Một trong những nguyên nhân của thực trạng đó là do đội ngũ cán bộ thư viện công cộng (TVCC) vừa thiếu, vừa yếu.

Học sinh Trường THCS Thành Công mượn và đọc sách tại thư viện nhà trường. Ảnh: Nguyệt Ánh

1,5 cán bộ/thư viện cấp huyện

Theo thống kê của ngành thư viện, hệ thống TVCC ở Việt Nam hiện nay gồm có: 1 thư viện quốc gia; 63 thư viện cấp tỉnh, thành phố; 613 thư viện cấp huyện và gần 2.000 thư viện cấp xã. Đa số các thư viện hoạt động theo mô hình truyền thống song song với hiện đại, có nghĩa là bạn đọc vào thư viện vừa có thể tra cứu tài liệu theo cách thủ công, vừa có thể sử dụng thư viện điện tử qua hệ thống máy tính kết nối internet. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Vụ phó Vụ Thư viện thì mô hình thư viện truyền thống vẫn "áp đảo", do đó cán bộ thư viện có vai trò đặc biệt quan trọng và không thể thiếu trong các TVCC. Tuy nhiên, ở nước ta hiện nay, ngoại trừ Thư viện Quốc gia có gần 190 cán bộ, Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh có 120 cán bộ, trung bình các thư viện còn lại chỉ có từ 15-20 cán bộ. Cá biệt, Thư viện tỉnh Bắc Kạn chỉ vẻn vẹn 6 cán bộ. Bà Mai cho biết thêm: Trong tổng số 1.500 cán bộ thư viện cấp tỉnh, chỉ có 6% số người có trình độ sau đại học và số cán bộ thư viện còn thiếu ở hệ thống thư viện cấp tỉnh, thành phố lên tới con số hàng trăm người.

Đáng quan tâm hơn là thư viện cấp huyện chỉ có khoảng 900 cán bộ, trung bình 1,5 cán bộ/thư viện, trong khi chỉ tiêu biên chế là 3 cán bộ/một thư viện. Đội ngũ cán bộ thư viện không chỉ thiếu về số lượng mà còn yếu về chuyên môn với 55% số người chưa được đào tạo đúng chuyên ngành - bà Mai khẳng định.

Ngay ở Thư viện Hà Nội - thư viện cấp tỉnh, thành phố hiện đại bậc nhất cả nước với gần 80% cán bộ có trình độ đại học, được đào tạo đúng chuyên ngành thì cũng chỉ có 50% cán bộ thực sự đáp ứng được nhu cầu công việc, 50% còn lại cần phải được trang bị thêm kiến thức chuyên ngành - ông Chu Ngọc Lâm, Giám đốc Thư viện Hà Nội cho hay. Thư viện huyện Ba Vì có 2 cán bộ, trong đó chỉ có một cán bộ có nghiệp vụ, vậy mà bà Nguyễn Thị Kim Dinh, Giám đốc thư viện còn chia sẻ: "Chúng tôi may mắn còn có hai cán bộ chứ thư viện nhiều huyện khác chỉ có một cán bộ mà thôi".

Cũng theo đánh giá của Vụ Thư viện thì 80% cán bộ được đào tạo chuyên ngành thư viện mới được trang bị các kiến thức cơ bản về khoa học xã hội và nhân văn, về tổ chức và hoạt động của thư viện truyền thống. Cán bộ được đào tạo ở các ngành khoa học khác, đặc biệt là về công nghệ thông tin, ngoại ngữ chiếm tỷ lệ khá thấp, trong khi đó một trong những yêu cầu của hệ thống TVCC hiện nay là cán bộ thư viện phải biết xử lý nội dung các tài liệu khoa học, nhất là khoa học công nghệ, phục vụ cho phát triển kinh tế. Những hạn chế này của đội ngũ cán bộ là một trong những nguyên nhân cơ bản làm giảm khả năng đáp ứng nhu cầu của bạn đọc - bà Mai nhấn mạnh.

Gấp rút đào tạo và đào tạo lại

Sở dĩ, đội ngũ cán bộ TVCC trì trệ như trên là do một thời gian dài người ta quan niệm thư viện là nơi thu thập, tàng trữ, bảo quản di sản văn hóa bằng chữ viết, nên khi đào tạo các trường đã nhấn mạnh các chức năng văn hóa, giáo dục và giải trí của thư viện. Hiện nay, việc ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin và truyền thông trong lĩnh vực thư viện khiến cán bộ thư viện trở thành người "môi giới" tích cực giữa người dùng và nguồn lực, cho nên việc đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ thư viện là đòi hỏi tất yếu khách quan. Về vấn đề này, ông Nguyễn Minh Tiệp, Giám đốc Thư viện Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh nói: Các cơ sở đào tạo cán bộ thông tin thư viện cần trang bị kỹ năng và phương pháp sử dụng phần mềm nguồn mở giúp cán bộ thư viện có thể cung cấp thông tin đa dạng cho bạn đọc.

Đây cũng là quan điểm của ông Chu Ngọc Lâm, Giám đốc Thư viện Hà Nội. Ông cho biết, tới đây Thư viện Hà Nội sẽ đưa đội ngũ cán bộ chưa đáp ứng được nhu cầu công việc đi đào tạo và đào tạo lại.

Còn bà Nguyễn Thị Thanh Mai cho hay: Ngành thư viện đang tiến hành phân loại đối tượng cần đào tạo, đào tạo lại. Theo đó, đối tượng cần đào tạo, bồi dưỡng trong hệ thống TVCC hiện nay chủ yếu là cán bộ quản lý, cán bộ chuyên môn nghiệp vụ và cán bộ công nghệ. Cán bộ quản lý sẽ được bổ sung kiến thức pháp luật về lĩnh vực văn hóa; kiến thức về tổ chức, quản lý thư viện hiện đại. Cán bộ chuyên môn sẽ được trang bị kỹ năng sử dụng máy tính, khai thác thông tin trên internet… Ngoài ra, các thư viện tỉnh cũng sẽ có chính sách thu hút cán bộ chuyên sâu về tin học, ngoại ngữ về công tác.

Tuy nhiên, bà Mai cũng nhấn mạnh rằng: Việc xây dựng các chương trình đào tạo, đào tạo lại phù hợp với từng đối tượng không dễ dàng, do đó cần có sự đầu tư thích đáng về trí tuệ, vật chất và tổ chức khoa học, nghĩa là cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Vụ Thư viện, các trường đại học và Hội Thư viện Việt Nam.

Hiền Dung
Nguồn: http://www.hanoimoi.com.vn/newsdetail/Van-hoa/306598/%C4%91oi-ngu-can-bo-thu-vien-cong-cong-vua-thieu-vua-yeu.htm

Cách giới thiệu Thư viện hay nhất

Nói chuyện chuyên đề “Tương lai nghề thư viện qua góc nhìn của cán bộ thư viện”

Ngày 15/3/2011, tại Hội trường tầng 5 Trung tâm Thông tin tin thư viện Trường Cao đẳng Nội vụ Hà Nội, Khoa Văn hoá - Thông tin và Xã hội đã tổ chức tổ chức nói chuyện chuyên đề “Tương lai nghề thư viện qua góc nhìn của cán bộ thư viện”.

Tới dự có ThS. Hoàng Thị Thu Hương-Giám đốc Thư viện Trường Đại học FPT giao lưu với sinh viên Khoa Văn hoá Thông tin và Xã hội

Về phía Nhà trường có ThS. Dương Mạnh Hùng-Phó Hiệu trưởng tới dự và chủ trì buổi giao lưu; TS. Chu Thị Hậu-Trưởng Khoa Văn thư Lưu trữ; ThS. Đỗ Thị Thanh Nga-Trưởng Khoa Hành chính học; TS. Tạ Quang Tuấn - Phó Trưởng Khoa Văn hoá - Thông tin và Xã hội; Cùng toàn thể cán bộ giảng viên, giáo viên và sinh viên của Khoa tham dự.

Đây là hoạt động hướng đến kỷ niệm 40 năm ngày thành lập Trường (18/12/1971-18/12/2011). Tại buổi giao lưu các em sinh viên đã được nghe diễn giả trình bày và trao đổi với sinh viên về nghề thư viện, tương lai của nghề thư viện, bức tranh khái quát về thư viện các nước trên thế giới và Việt Nam hiện nay, những yêu cầu chuyên môn và kỹ năng mềm đối với người làm cán bộ thư viện; kinh nghiệm thực tiễn nghề nghiệp mà bản thân đã trải qua; những ứng dụng công nghệ Web 2.0 trong lĩnh vực thư viện. Buổi giao lưu nói chuyện chuyên đề còn tạo cho sinh viên chuyên ngành thông tin có cái nhìn cụ thể về tương lai nghề nghiệp mà mình đang theo học, có sự giao lưu trực tiếp với cán bộ thư viện đang làm việc thực tiễn trong lĩnh vực thông tin thư viện qua rất nhiều câu hỏi và tình huống xử lý công việc của cán bộ thư viên hay còn gọi với cái tên thân mật là cô thủ thư.

Buổi nói chuyện kết thúc trong niềm hân hoan, vui vẻ của toàn thể các bạn sinh viên chuyên ngành Thông tin thư viện./.

Diễn giả ThS. Hoàng Thị Thu Hương-Giám đốc Thư viện Trường Đại học FPT tại buổi giao lưu

Sinh viên Đào Thị Tâm lớp CĐ TTTV-K3B Cơ sở Đà Nẵng nhập vai tình huống và nhận tạp chí chuyên ngành từ Diễn giả

Sinh viên lớp CĐ TTTV-K4 diễn kịch Thầy trò Đường Tăng đi lấy kinh thư tại Trung tâm TTTV-Trường CĐ Nội vụ Hà Nội
Sinh viên hứng thú và vui tươi nghe Diễn giả trình bày và trao đổi

RDA và khả năng áp dụng tại các thư viện Việt Nam

Chiều 25/02/2011 tại Thư viện Quốc gia Việt Nam (TVQGVN) đã diễn ra tọa đàm về “Mô tả và truy cập tài nguyên thông tin (RDA) và khả năng áp dụng tại Việt Nam”.

Tham dự buổi tọa đàm có sự hiện diện của ông Allaster Cox - Đại sứ Liên bang Úc tại Việt Nam; bà Jan Fullerton - nguyên giám đốc Thư viện Quốc gia Úc; bà Pamela Gatenby - phó giám đốc Thư viện Quốc gia Úc; ông Lê Hải Anh – Vụ trưởng Vụ Thi đua khen thưởng cùng các ông/ bà đại diện cho Hội Thư viện Việt Nam, Hội Thông tin tư liệu Việt Nam, Cục Thông tin KH&CN Quốc gia, các thư viện thuộc hệ thống thư viện công cộng và thư viện chuyên ngành trong cả nước cùng tham dự.

RDA (viết tắt của Resource Description and Access) do Ủy ban chỉ đạo liên hợp (SJC - Mỹ) công bố, RDA dựa trên các nguyên tắc biên mục, yêu cầu chức năng về biểu ghi thư mục (FRBR) và Yêu cầu chức năng về dữ liệu có kiểm soát tính nhất quán (FRBR) của IFLA. RDA được đánh giá là bộ quy tắc biên mục cho thế kỷ XXI.

Tại buổi tọa đàm, các chuyên gia thư viện đã trao đổi những hiểu biết, kinh nghiệm trong quá trình nghiên cứu RDA như: Một số khác biệt giữa AACR2 và RDA; Ảnh hưởng của RDA đến các thư viện Việt Nam; RDA và khả năng áp dụng tại các thư viện Việt Nam... Đồng thời khảng định tiếp tục nghiên cứu về khả năng áp dụng thực tiễn cũng như lộ trình áp dụng cho các thư viện Việt Nam trong thời gian tới.

Nguồn: http://nlv.gov.vn/nlv/index.php/20110228398/Tin-tuc-Su-kien/Toa-dam-Mo-ta-va-truy-cap-tai-nguyen-thong-tin-RDA-va-kha-nang-ap-dung-tai-Viet-Nam.html

Hội nghị thư viện số châu Á 2010

Hội nghị Thư viện số châu Á 2010 (ICADL) với chủ đề: "Vai trò của thư viện số trong thời điểm thay đổi toàn cầu” (The Role of Digital Libraries in a Time of Global Change), được tổ chức từ ngày 21/6/2010 đến ngày 25/6/2010 tại Khách sạn The Holiday Inn, Surfers Paradise, Queensland, Australia.
Tham dự Hội nghị có 206 đại biểu của các cơ quan thư viện, thông tin, trường đại học, viện nghiên cứu thuộc khu vực Châu Á-Thái Bình Dương và đến từ châu Âu, châu Mỹ và châu Phi. Đoàn Việt Nam có 7 đại biểu, đại diện cho Cục Thông tin KH&CN Quốc gia (2 người), Trung tâm Thông tin KHCN Bộ Quốc phòng (1 người) và Đại học Thái Nguyên (4 người).
Hoạt động chính của Hội nghị là các cuộc thảo luận tổ chức theo chủ đề tại các tiểu ban trong ba ngày 22, 23 và 24/6/2010. Đã có 24 chủ đề với 83 báo cáo được trình bày và thảo luận tại 24 tiểu ban. Tại Hội nghị lần này, các dạng thông tin số hoá được đề cập rất phong phú, mở rộng đến các di sản văn hoá, trò chơi dân gian, võ thuật truyền thống của các quốc gia, rất thiết thực cho hoạt động của các bảo tàng, đặc biệt là các bảo tàng khoa học và văn hóa. Đối tượng hưởng thụ kết quả số hoá cũng được mở rộng đến trẻ em và người khiếm thị. Một vài báo cáo đã đề cập đến vấn đề số hoá tài liệu và xây dựng trang Web dành cho người khiếm thị. Ngoài ra, hai vấn đề được nhắc nhiều trong Hội nghị toàn thể và tại các tiểu ban là: cơ sở pháp lý để hình thành chính sách quốc gia về số hoá và vấn đề bản quyền, bao gồm bản quyền tài liệu số hóa và bản quyền các phần mềm số hóa. Mục tiêu của việc giải quyết hai vấn đề nói trên chủ yếu là nhằm tạo nguồn kinh phí cho số hoá, một hoạt động đòi hỏi chi phí cao về công nghệ.
Hội nghị Thư viện số châu Á 2011 sẽ được tổ chức tại Bắc Kinh, Trung Quốc từ 17 đến 21/10/2011.
Nguồn: Tạp chí Thông tin tư liệu, số 4/2010

Đại hội IFLA lần thứ 76 (2010)

Diễn ra từ ngày 10 đến 15/8/2010 tại thành phố Gothenburg, Thụy Điển, Đại hội Thông tin – Thư viện Thế giới (gọi tắt là IFLA 2010) quy tụ khoảng hơn 3,5 ngàn người làm việc trong lĩnh vực thông tin thư viện đến từ khắp nơi trên toàn thế giới. Đại hội được tổ chức thông qua sự phối hợp giữa Liên hiệp Quốc tế các tổ chức và cơ quan thông tin thư viện (IFLA) và Hiệp hội Thư viện Thụy Điển.

Với khoảng trên 350 báo cáo khoa học bao phủ toàn bộ các chuyên đề thuộc lĩnh vực thông tin thư viện, đây là một diễn đàn khoa học mang tầm vóc và quy mô lớn nhất trong năm của những người làm nghề thông tin thư viện.

Chủ đề của Đại hội lần này được thống nhất lựa chọn là Libraries driving access to knowledge (Tạm dịch là Thư viện dẫn đường đến với tri thức) với điểm nhấn về vai trò và phương thức của thư viện trong việc đem đến tri thức cho con người. Cụ thể, chủ đề của năm 2010 sẽ trọng tâm vào các vấn đề sau:

• Tự do truy cập (Free access) tới các nguồn tri thức
• Thư viện cho mọi người (Accessible for all), bao gồm cả những người khiếm thị và những người gặp khó khăn trong việc đọc
• Cởi mở và toàn diện (Open and inclusive), bất kể bạn là ai và từ đâu tới
• Lĩnh vực công (Public domain), thư viện là một địa điểm trên mạng hoặc một không gian vật lý nào nó, nơi mọi người có thể đóng góp hoặc chia sẻ các nội dung mà họ tạo ra hoặc sở hữu như một dịch vụ cộng đồng.
• Rộng mở với các ý tưởng (Open for ideas) với việc đổi mới hướng đến người dùng, khi mà người dùng có thể đồng thời là người tạo ra thông tin
• Xuất bản theo hướng mở (Open access publishing) hỗ trợ cho việt tạo dựng nền tảng tri thức chuyên sâu và sự cân bằng tốt hơn giữa luật bản quyền và tự do thông tin

Vì sao điều này lại quan trọng như vậy? Truy cập tới nguồn tri thức sẽ mở ra thế giới của trí tưởng tượng và sự sáng tạo, do đó biến sự phát triển của mỗi cá nhân thành sự phát triển của cả xã hội

Chính thức khai mạc vào ngày 11/8/2010 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Gothenburg ngay dưới tòa tháp đôi Gothier, Đại hội lần này đã đem đến một không khí học thuật và nghề nghiệp hết sức sôi động.

Bà Ellen R. Tise, chủ tịch IFLA đọc diễn văn khai mạc

Song song với các hoạt động học thuật là các hoạt động mang tính chất tạo điểm kết nối cho cộng đồng. IFLA Nightspot là một trong những hoạt động như thế, nơi mà tất cả ngững người tham gia có thể ngồi cùng nhau trao đổi, tâm sự và chia sẻ những ý tưởng và cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Đoàn Việt Nam tại IFLA 2010

Đoàn Việt Nam tham dự lần này gồm có đại diện của Thư viện Quốc gia Việt Nam và Cục thông tin Khoa học và Công nghệ quốc gia. ThS Nghiêm Xuân Huy, giảng viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội được mời trình bày bài viết tại tiểu ban Năng lực thông tin và dịch vụ thông tin. Với tiêu đề Triển khai các chương trình phát triển năng lực thông tin trong bối cảnh xã hội mạng và góc độ giao thoa văn hóa, báo cáo khoa học này bước đầu gợi mở một cách tiếp cận mới trong việc phát triển năng lực thông tin trong sự thay đổi mạnh mẽ của bối cảnh thông tin mà mỗi cá nhân đang chịu sự tác động.

Tác giả Nghiêm Xuân Huy trình bày tại Hội thảo

Nhờ sự hiếu khách và chu đáo của nước chủ nhà, với đại diện là Hiệp hội thư viện Thụy Điển, và công tác tổ chức được chuẩn bị công phu, chu đáo, có thể nói Đại hội đã thành công rực rỡ với các mục tiêu đề ra của mình.

http://vietnamlib.net/hoat-dong-tttv-the-gioi/dai-hoi-ifla-lan-thu-76-2010

Thư viện - điều kiện để phát triển trường phổ thông chuyên

Theo đề án Phát triển hệ thống trường THPT chuyên giai đoạn 2010-2020 vừa được Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân ký duyệt thì Nhà nước sẽ đầu tư hơn 2.300 tỉ đồng để thực hiện đề án này.

Trong đó có nội dung:
- Xây dựng hệ thống thư viện điện tử, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, viễn thông và internet trong hệ thống các trường trung học phổ thông chuyên. Xây dựng website các trường trung học phổ thông chuyên toàn quốc;
- Xây dựng 664 phòng học, 365 phòng học bộ môn, 49 nhà tập đa năng, 73 thư viện, 73 phòng họp giáo viên, 63 nhà công vụ, 55 nhà nội trú và nhà ăn, 13 bể bơi theo tiêu chuẩn quy định, diện tích xây dựng 255.950 m2;
- Hệ thống thư viện, thư viện điện tử sẽ được phát triển, cập nhật thông tin trong và ngoài nước. Chương trình, tài liệu dạy học cũng sẽ được đổi mới theo hướng hiện đại, tiếp cận với trình độ tiên tiến khu vực và thế giới; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục thể chất và bồi dưỡng nhân cách người học... Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 24.6.2010

Thư viện, một phần thiết yếu của cuộc sống

Trong bối cảnh phát triển quá nhanh của các phương tiện kỹ thuật số thời đại internet toàn cầu, các nhà lý thuyết “cực đoan” đã vội sớm đưa ra kết luận về sự cáo chung của hệ thống thư viện. Nhưng trên thực tế mọi việc đã không diễn ra như vậy.

Ngay cả tại những quốc gia văn minh, giàu có như Hoa Kỳ với lượng lớn máy tính cá nhân - gia đình dễ dàng truy cập vào các trang web điện tử trực tuyến từ các thư viện, hoặc cho dù chính thư viện quốc hội Hoa Kỳ là nơi chủ xướng cho ý tưởng thư viện điện tử toàn cầu và được nhiều quốc gia hưởng ứng, thì lượng độc giả tới thư viện vẫn gia tăng thông qua lượng thẻ phát hành hằng năm (wikipedia).

Tuy thời đại máy tính cá nhân xách tay và internet không dây không làm cáo chung hệ thống thư viện truyền thống nhưng cũng đã làm thay đổi hoàn toàn cái nhìn về thư viện theo những thói quen truyền thống lâu nay.

Thay đổi để tồn tại

Từ gốc của “thư viện” theo ngôn ngữ Hy Lạp và Trung Hoa xưa đều có nghĩa là nơi cất giữ và bảo quản sách. Và lâu nay theo cái nhìn thông thường ở Việt Nam, thư viện là nơi cho mượn sách để đọc (tại chỗ, hoặc mang về nhà). Chính từ thực tế đơn giản đó mà nhiều người nghĩ nghề coi thư viện giống như… ông từ coi đền. Và nếu có ai đó tò mò lên trang Google Việt Nam gõ vào cụm từ “vui buồn nghề” rồi nhấn enter, máy sẽ nhả ra kết quả khoảng…hơn một triệu trường hợp vui buồn của mọi nghề, nhưng tìm đỏ con mắt cũng không hề thấy trường hợp vui buồn của… nghề thư viện. Coi bộ nghề thư viện ở xứ ta khá đìu hiu và phẳng lặng... Chưa hết, khi thấy tôi có vẻ quan tâm tìm hiểu xem mọi người nghĩ gì về thư viện, có người bạn của tôi kêu lên đầy ngạc nhiên: “Hả, thời buổi này mà còn có người tới thư viện à? Tưởng ba cái thư viện đó dẹp lâu rồi chứ ?!”.

Thư viện không chết và cũng không bị “dẹp”, mà thư viện chỉ thay đổi để tồn tại, sống và vươn lên phục vụ cho tiện ích của cộng đồng và xã hội. Thư viện ngày nay không thể bị coi như là một “kho sách” thậm chí còn bị coi là “kho ve chai” – vì toàn sách cũ, mà thư viện ngày nay được khẳng định là nguồn tài nguyên và nếu được khai thác đúng mức, nguồn tài nguyên này cung cấp nguồn năng lượng thiết yếu làm tăng trưởng tri thức của độc giả, góp phần thăng tiến xã hội một cách toàn diện. Do vậy, một chuyên gia trong ngành thư viện nhận định: “Trước sự bùng nổ thông tin toàn cầu như hiện nay, các thủ thư có các kỹ năng tìm kiếm đánh giá nguồn tài nguyên và liên kết các nguồn đóng một vai trò quan trọng hơn bao giờ hết”. Do vậy, quan niệm làm thủ thư như làm ông từ giữ đền, hưởng nhàn là một quan niệm không còn đất sống.

Nếu độc giả của thư viện truyền thống tới thư viện hỏi mượn cuốn sách A hoặc B, người thủ thư chỉ việc kiểm trong danh mục nếu có sẽ tiến hành thủ tục cho độc giả mượn và như vậy là kết thúc một “quy trình” lặp đi lặp một cách tẻ nhạt. Nhưng với thư viện thời nay, độc giả (giả định) không tới hỏi về cuốn sách A hoặc B mà tới hỏi người thủ thư về một đề tài nào đó, chẳng hạn đơn giản là cách chăm sóc hoa mai để nở đúng dịp Tết, hoặc một trào lưu mới của âm nhạc đương đại hay thuyết “hố đen” gì đó của vũ trụ... thì người thủ thư phải là người hướng dẫn cho độc giả nên đọc những cuốn sách nào hoặc truy cập vào trang web nào để tải thông tin. Như vậy, người thủ thư trong vai trò của người “cho mượn sách” đã chết, thay vào đó, người thủ thư sẽ đóng vai trò người hướng dẫn, người tiếp sức.

Thư viện Việt Nam: Cần nhiều hơn sự kết nối

Dĩ nhiên trong bối cảnh Việt Nam mà đa phần người dân còn sống ở vùng thôn quê, việc sử dụng internet chưa phổ biến thì việc đưa ra hình ảnh người thủ thư hơi “lý tưởng” như trên có vẻ… xa vời. Tuy nhiên trong thế giới văn minh kỹ thuật số ngày nay, hình ảnh người thủ thư - người hướng dẫn khoa học không còn là hình ảnh “lý tưởng” nữa, mà đã là hình ảnh thực tế - đương nhiên phải vậy!

Ở Việt Nam hiện nay có lẽ tốt nhất nên kết hợp thư viện theo lối truyền thống, đồng thời xây dựng thư viện theo xu hướng mà các quốc gia phát triển đã làm. Việc kết nối internet giữa thư viện trung tâm (quốc gia) với các thư viện cơ sở tại các vùng xa xôi, hẻo lánh đồng thời kết hợp thư viện trên các chuyến xe lưu động, cùng với dịch vụ chuyển phát nhanh của bưu điện sẽ xóa dần khoảng cách về việc tiếp cận nguồn sách và tri thức giữa các vùng thôn quê và thành thị.

Điều đáng nói ở đây là tất cả các dịch vụ thư viện trên đều hoàn toàn miễn phí, trừ phí bưu điện. Tập trung đầu tư cho các thư viện theo lối “mở” cả về thư viện điện tử lẫn thư viện theo lối “sách trao tay” vẫn là quốc sách của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới theo đuổi mục tiêu “giáo dục suốt đời” cho công dân của mình để hướng tới một xã hội phát triển, giàu tri thức.

Trên các giao lộ thông tin của những ngã đường giáo dục (giáo dục cũng được hiểu như là một cách truyền đạt thông tin) thì thư viện cùng với các trường học được ví như các đền đài tỏa ánh sáng lung linh xuống tâm trí con người trong đời sống thường nhật còn đầy xô bồ, bóng tối và hỗn độn. Như vậy, theo một nghĩa rạch ròi, thư viện còn hơn là một phần thiết yếu của đời sống !!!

Tiến Phong (TMF GROUP): Khi chúng tôi cần tìm hiểu, nghiên cứu chuyên sâu hay cần tham khảo những tư liệu nước ngoài, hầu như phải lên mạng tìm do nguồn sách trong thư viện không đáp ứng được. Trong khi đó, theo tôi biết ở một số thư viện nước ngoài, khi độc giả muốn tìm sách mà thư viện không có, thư viện sẽ đặt mua ngay lập tức hay xin bản copy nếu sách đó đã xuất bản quá lâu. Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, việc tìm kiếm trên mạng thường nhanh và tiện lợi hơn nhưng không thể đảm bảo được nguồn và độ chính xác của tài liệu đó. Cho nên, tôi nghĩ thư viện vẫn có vai trò quan trọng nhất định của nó. Tôi nghĩ thư viện Việt Nam cần có những đầu tư và thay đổi tích cực hơn nữa để trở thành nơi mọi người nghĩ đến đầu tiên khi muốn tìm kiếm tài liệu. Ngoài ra, thư viện cần mở rộng đối tượng phục vụ, không chỉ là những sinh viên, giảng viên, những người làm công tác nghiên cứu mà cả những người dân bình thường có nhu cầu đọc sách.

Phạm Thủy Nguyệt (Công ty Thủy Lộc): Tôi từng biết về những người thủ thư thực sự yêu thích công việc của mình và gắn bó cả đời với công việc trong thư viện. Họ không chỉ là người ngồi một chỗ, giữ bộ mặt lạnh lùng, kiểm tra thẻ của bạn đọc, rồi bảo bạn đọc ký tên, cho mượn sách. Hai năm trước, khi theo học cao học tại Đại học La Trobe (Melbourne, Úc), tôi đã rất ấn tượng với thủ thư tại đây. Bà đã hỗ trợ rất nhiều cho tôi trong việc tìm kiếm tài liệu để thực hiện đề tài. Có những đầu sách tôi cần mà không có, thì chỉ trong vòng một tuần, bà đã báo lại với tôi sách đã được mua về. Ngoài ra, thư viện của Việt Nam cũng nên trang bị hệ thống điện tử hiện đại, vì mạng lưới này sẽ hỗ trợ rất nhiều cho việc bạn đọc tìm sách, để họ thực sự chủ động tìm các đầu sách hay, các đầu sách cần thiết cho việc nghiên cứu của mình chỉ bằng cách click chuột vào máy tính

Đưa thư viện về nước

* Nhà nghiên cứu dịch giả Nguyễn Tiến Văn là người đầu tiên chuyển toàn bộ thư viện của mình ở Toronto (Canada) về VN để tặng cho thư viện Khoa học xã hội tại TP.HCM.

Ông Văn chia sẻ với TNTT&GT, tổng số sách khoảng 15 nghìn cuốn, nặng 7 tấn rưỡi đủ thể loại từ nghiên cứu, triết học, dịch thuật, ngoại ngữ… là do ông thu thập, chọn lọc mua và “gầy dựng” cho thư viện cá nhân mình trong vòng 20 năm qua. Đặc biệt có 1.000 cuốn từ điển bách khoa và chuyên ngành ông vẫn dùng tham khảo lâu nay. Việc chuyển nhượng hoàn toàn là tự tâm của ông. Là một dịch giả, một nhà nghiên cứu sống xa tổ quốc từ lâu, nay tuổi cao ông muốn về lại Sài Gòn và mong muốn được tiếp tục cống hiến. Ông chỉ muốn thư viện Khoa học xã hội cho ông một ưu tiên là tạo điều kiện thuận lợi khi ông đến nghiên cứu tìm tư liệu tại đây. Được biết số sách đã chuyển theo đường thủy và tàu đã cập cảng Cát Lái với kinh phí hơn 4.000 USD. Theo tiến sĩ sử học Nguyễn Thị Hậu, số sách trên hiện nay vẫn đang được phân loại để làm thư mục nghiên cứu vì quá nhiều.

* Giáo sư tiến sĩ âm nhạc Trần Văn Khê

cũng đã chuyển gần hết thư viện cá nhân của ông từ Pháp về VN. Đây cũng là cuộc di chuyển tốn nhiều công sức vì phải phân loại, quá cảnh, khi qua cửa khẩu lên máy bay. Vì lý do đặc biệt là thư viện giáo sư có rất nhiều băng đĩa nhạc, các dụng cụ nghiên cứu nhạc dân tộc như đàn, sáo, cồng chiêng… nên không thể chuyển đường biển vì sợ hư hỏng, ẩm ướt. Toàn bộ thư viện phải “xẻ ra” thành nhiều phần, nhiều đợt để chuyển bởi cước phí vận chuyển máy bay mỗi lần một ít, rất giới hạn và như ông tâm sự, đến nay vẫn phải tiếp tục phân loại tiến hành.

Giáo sư cho biết, đã có 420 kiện hiện vật quý được đưa về căn nhà do Ủy ban nhân dân TP.HCM cấp cho ông và ngôi nhà này sẽ trở thành bảo tàng Trần Văn Khê trong tương lai để các bạn trẻ muốn đến nghiên cứu, tìm các tư liệu, dữ liệu về âm nhạc truyền thống.

Đông Dương

Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/201017/20100424164125.aspx

CÔ THỦ THƯ TRẺ TUỔI

CÔ THỦ THƯ TRẺ TUỔI

Cập nhật lúc 09h32, ngày 04/05/2010

Trời bắt đầu trở gió sau những ngày nắng đông vàng ruộm. Tôi rẽ vào Trường Đại học Sư phạm tìm đến góc trẻ trung nhất trong hệ thống trường lớp đồ sộ này, đó là Trường THPT Nguyễn Tất Thành đang nằm khiêm nhường bên những tòa nhà cao kiêu hãnh. Sân trường rộng thênh, học sinh vừa vào tiết đầu, không khí còn vương những tiếng nô đùa vang rộn. Lần đầu tiên bước chân vào thư viện của Trường Nguyễn Tất Thành, tôi thực sự ngạc nhiên bởi hoạt động nơi đây khác với nhiều nơi tôi từng đến. Đón tôi bằng nụ cười tươi trẻ, Trần Kim Toàn - cô thủ thư của thư viện đã xua tan trong tôi những e ngại ban đầu. Dáng đi nhanh nhẹn, mái tóc dài đung đưa theo nhịp chân bước, đôi mắt sáng trong, trông Toàn như một cô sinh viên hồn nhiên năng động. Gặp Toàn trong những ngày cuối năm bận rộn, tôi đã được dịp “mục sở thị” những công việc thường ngày của cô cán bộ thư viện trẻ tuổi. Từ lúc nào, trong tôi đã có nhiều thay đổi khi nghĩ về vai trò của một thủ thư trong thư viện trường học. Không còn cứng nhắc, xưa cũ và thụ động. Tất cả đang trở nên tươi mới, trẻ trung, hòa vào nhịp sống sôi nổi với nhiều thử nghiệm đáng trân trọng, khích lệ. Tốt nghiệp khoa Thông tin - Thư viện Trường Đại học Văn hóa Hà Nội năm 2005, Toàn bắt đầu bước vào không gian sinh hoạt hoàn toàn mới. Được làm việc tại Trường Nguyễn Tất Thành - một tập thể 5 năm liền là Lao động Xuất sắc, được UBND thành phố Hà Nội công nhận trường đạt Chuẩn Quốc gia giai đoạn 2001 - 2010, được Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Huân chương Lao động hạng Ba… Toàn vô cùng tự hào và càng ý thức rõ hơn vai trò của người cán bộ thủ thư trong ngôi trường có nhiều thành tích này. Thời gian đầu còn bỡ ngỡ, Toàn đã có nhiều suy nghĩ, trăn trở về hướng đi của mình để làm sao cho có ý nghĩa, có hiệu quả thực sự. Không để cho những dự định và niềm say mê dừng lại, Toàn bắt tay vào lên kế hoạch cho thư viện với mong ước cháy bỏng nó sẽ trở thành điểm đến hứng thú và gần gũi với các em học sinh. Cũng từng là một học sinh, sinh viên yêu sách, mê thư viện, Toàn biết rằng để thu hút các bạn trẻ đến với nơi mà mọi người quen với nếp nghĩ là tĩnh lặng, thâm trầm này thì người cán bộ thủ thư phải có nhiều bước đột phá làm thay đổi suy nghĩ của học sinh về một thư viện cũ kĩ, buồn tẻ. Không chỉ đơn thuần là ngồi trông kho sách, nhận nguồn sách được cấp theo chỉ tiêu và đáp ứng những gì bạn đọc yêu cầu mà chính mình phải khởi động cũng như lôi cuốn các em học sinh cùng tham gia thì mới tạo được sự hào hứng. Toàn mạnh dạn thay đổi kho sách để các em học sinh dễ tiếp cận hơn. Không thủ tục rườm rà như trước, không nội quy quá cứng nhắc, kho sách được sắp xếp theo hình thức bán mở. Giá ngoài cùng, gần bàn đọc sách là giá sách chính các em học sinh được tự chọn lựa. Giá phía trong là giá sách mượn theo yêu cầu được sắp xếp rất khoa học và dễ tìm. Sáng kiến về loạt sách Khoa học thường thức với 6 khoang sách: KHTT(1) - Môi trường, thiên nhiên, động thực vật, con người; KHTT(2) - Các vấn đề xã hội, tâm lí, sức khỏe, y tế; KHTT(3) - Sách tham khảo khối tự nhiên; KHTT(4) - Sách tham khảo khối xã hội; KHTT(5) - Sách tham khảo giáo dục thể chất, thẩm mĩ; KHTT(6) - Sách về danh nhân, nhân vật lịch sử, nhân vật nổi tiếng, gương sáng đã giúp Toàn khai thác triệt để vốn sách cũng như định hướng, kích thích học sinh hứng thú trong việc tìm hiểu kiến thức rộng mở. Bằng cách phân loại sáng tạo này, học sinh có thể dễ dàng tham khảo những chủ đề mình cần mà không mất công tra cứu lâu. Ngoài ra, thư viện còn có thêm Tủ sách tham khảo liên lớp dành cho hai cấp, giúp các em bước đầu tìm hiểu về những kiến thức ngoài cấp học của mình, là hành trang cho con đường dài rộng phía trước. Thư viện đưa ra nhiều loại tủ sách giúp các em nhanh chóng tìm được tài liệu theo sở thích hoặc theo hướng tìm kiếm của mình: Tủ sách Pháp luật, Tủ sách Tin học, Tủ sách Tiếng Anh, Tủ sách Ngoại văn... với nhiều tài liệu bổ ích cũng là địa chỉ cho các em học sinh khát khao thu nhận kiến thức, thực hiện kế hoạch du học của mình. Tủ sách Tuyên truyền giáo dục, Tủ sách Hồ Chí Minh nghe có vẻ khô cứng, thiếu sức thuyết phục nhưng với cách bài trí mềm mại, gợi mở nên học sinh không hề cảm thấy ngại đọc. Các cộng tác viên thư viện nhỏ tuổi còn giúp cô Toàn trang trí cho Giỏ sách Âm nhạc thật đặc biệt với những tập bài hát được đặt vào giỏ mây như những món quà dễ thương tặng bạn bè ngày lễ. Điều đặc biệt của thư viện trường THPT Nguyễn Tất Thành chính là có tủ sách mang tên Tiếng Anh “Let’s your idea fly” (Hãy để ý tưởng của bạn cất cánh). Đó chính là những bài tập các môn học, những bài báo cáo chuyên đề, những tập san do chính học sinh Trường Nguyễn Tất Thành biên soạn. Những tài liệu được lựa chọn vào tủ sách này đều được đánh giá là có giá trị nội dung tốt, thể hiện công sức tìm tòi cũng như sự sáng tạo trong cách trình bày của học sinh. Học sinh có thêm nguồn tài liệu để tham khảo, giáo viên coi đó là công cụ đắc lực hỗ trợ cho bài giảng của mình.Có thể nói cách bổ sung tài liệu vào thư viện theo hình thức này vô cùng thiết thực và hiệu quả. Ngay từ những ngày đầu hoạt động, cùng với những người tâm huyết với thư viện, Toàn đã xin phép BGH nhà trường cho xây dựng thư viện thành Ngôi nhà chung thân thiện. Nơi đây học sinh có thể tìm được những cuốn sách mà mình yêu thích cũng như có không gian tự học nghiêm túc và thoải mái. Đề án “Thư viện - Ngôi nhà chung thân thiện” được triển khai theo nhiều hình thức. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh: trưng bày, điểm sách theo chủ đề; chủ động hướng dẫn cách tra tìm tài liệu cho bạn đọc mới trong thư viện; giới thiệu sách và tiến hành thử nghiệm chương trình ngoại khoá đối với khối THCS thành một hội thi giới thiệu sách. Ngoài ra, Toàn còn chủ động phối hợp cùng các thành viên trong tổ công tác thư viện trong việc tuyên truyền sách phù hợp với chương trình học tập. Đầu tháng 12, tổ Thư viện đã cùng với giáo viên dạy Văn của lớp 6A1, 6A2 kết hợp tổ chức thi kể truyện cười cho các em. Hoạt động này đã khuyến khích các em tìm đọc tài liệu, hiểu sâu sắc thêm và có hứng thú về một thể loại trong chương trình dạy học Ngữ văn. Kinh phí dành cho thư viện còn hạn hẹp, không ngồi chờ nguồn sách ít ỏi được cấp, Toàn đã phát động phong trào quyên góp sách để tủ sách thư viện ngày càng phong phú. Chuyên mục “Sách hồng tặng Thư viện” thu hút được giáo viên, học sinh, tập thể và các cá nhân trong và ngoài trường. Phong trào sách hồng luôn diễn ra sôi nổi và trở thành một trong những hoạt động truyền thống của nhà trường. Số sách quyên góp được trong năm học 2006 - 2007 là 2.827 cuốn; năm học 2007 - 2008 là 545 cuốn. Hiện nay, tổng số tài liệu có trong thư viện đã lên đến 11.557 bản sách và 14 loại báo, tạp chí. Toàn soạn ra cả cuốn sổ dày lưu tên những cá nhân, tập thể tặng sách cho thư viện để những tấm lòng ấm áp được vinh danh, cũng là động lực để mọi người đóng góp cho tủ sách chung ngày càng nhiều hơn. Chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam, được sự cho phép của BGH, Toàn đã tiến hành tổ chức cuộc thi “Bình truyện ngắn chọn lọc viết về nhà giáo Việt Nam”. Cuộc thi đã thu hút được toàn trường tham gia với số lượng hơn 100 bài viết, trình bày rất sinh động, thể hiện trí tưởng tượng, óc sáng tạo của học sinh. Cuộc thi diễn ra sôi nổi, nhiều bài được trình bày công phu, đẹp mắt. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm tôn vinh các nhà giáo và cũng mang ý nghĩa giúp học sinh có cái nhìn gần gũi, chia sẻ hơn đối với những người thầy của mình. Bằng nhiều phương pháp linh hoạt, sáng tạo, Toàn đã thể hiện được sự quan tâm đến các em thông qua nhiều hoạt động ngoại khoá bổ ích, cổ vũ tinh thần ham tìm tòi, học hỏi và đam mê đọc sách. Xây dựng được thói quen đến thư viện mượn sách trở thành một nhu cầu thường xuyên và không thể thiếu của các em học sinh là một quá trình lâu dài và khó khăn. Toàn không chỉ là cô thủ thư, cô giáo mà còn là người chị gần gũi các em, chia sẻ với các em những tâm tư trong cuộc sống nên các em học sinh coi Toàn như người chị thân thiết. Cứ hết tiết là lại chạy sang thư viện tìm sách đọc, hay đơn giản là hỏi han cô thủ thư vui tính hoặc trêu đùa nhau cho tan những căng thẳng trong tiết học vừa qua. Nhiều học sinh yêu thích thư viện đã trở thành những cộng tác viên đắc lực, hỗ trợ thư viện trong công tác xử lí nghiệp vụ, phục vụ và tuyên truyền một cách tự nguyện. Môi trường này sẽ giúp các em vững vàng hơn trên con đường phía trước, và chính các em sẽ là những điểm sáng thu hút các học sinh khác đến với thư viện. Cộng tác viên của chị Toàn không chỉ có khô cứng là sách và sách mà còn là những tiếng cười giòn tan, những yêu thương gần gũi như trong một mái ấm gia đình, là những buổi liên hoan nho nhỏ tràn đầy kỉ niệm. Và những ai đã từng làm cộng tác viên với thư viện đều đã đỗ đại học với kết quả tốt. Phải chăng được gần sách, con người cũng cảm thấy ham học hỏi hơn, say mê với nguồn kiến thức vô tận của cuộc sống và càng có thêm động lực phấn đấu cho ước mơ cháy bỏng của mình? Thư viện với hai phòng dành cho học sinh và giáo viên liên thông nhau tạo một cảm giác gần gũi giữa thầy và trò. Trò có gì không hiểu có thể trực tiếp sang hỏi thầy. Thầy cũng có nhiều thời gian để theo dõi những biến đổi trong trò và có phương pháp tiếp cận trò hiệu quả hơn. Nếu như những năm học trước, số lượng học sinh đến thư viện khoảng 50 - 60 lượt/ ngày thì đến nay số học sinh trung bình đến thư viện là 75 - 80 lượt/ ngày. Trong tháng 12 vừa qua, Thư viện được vinh dự tiếp đón hai đoàn thăm quan của các cán bộ, giáo viên thư viện trường học do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và Trường Bồi dưỡng cán bộ Giáo dục tổ chức tổng cộng 275 người). Các em học sinh đã tự tay làm những tấm thiếp lưu niệm đầy ý nghĩa để tặng cho các đại biểu. Công việc này được cô Toàn và các cộng tác viên thư viện cùng nhau thực hiện với mong muốn đem đến cho đoàn đại biểu những ấn tượng khó phai và thể hiện phong cách cũng như sự chân thành nồng nhiệt của học sinh trường THPT Nguyễn Tất Thành. Là thư viện linh động trong cách bài trí, ánh sáng chan hòa qua những ô cửa khiến không gian thư viện như bừng sáng lên soi rõ bảng tin đầy mầu sắc và hình ảnh. Bảng tin là đối tượng chính dễ nhìn thấy nhất trong thư viện. Trên bảng tin không chỉ có chữ và chữ mà có cả những bông hoa do chính các em học sinh tự làm. Có cả những bức tranh đầy màu sắc chứa chan hoài bão và ước mơ. Cộng tác viên của thư viện còn giúp Toàn giới thiệu những cuốn sách hay trên bảng tin nhằm định hướng một cách thuyết phục cho các bạn học sinh trong việc chọn sách. Một chiếc bảng để học sinh có thể yêu cầu “Sách hay bạn muốn” cũng là ý tưởng rất mới mẻ của Toàn. Học sinh có thể viết phiếu yêu cầu những cuốn sách mình thích, cũng có thể viết về những mơ ước của mình với sự chân thành đáng yêu. Những giỏ hoa, bể cá, tượng, gấu bông cùng những hình thù ngộ nghĩnh thấp thoáng trong phòng khiến thư viện như là một điểm đến thư giãn lí tưởng, lãng mạn. Học sinh đến đây được nói chuyện, được trao đổi bàn luận, được cười nói thoải mái nên không gian thư viện đã trở thành nơi đi về đầy niềm vui, kỷ niệm. Giải Nhì cuộc thi Kể chuyện về tấm gương đạo đức Bác Hồ, hoàn thành lớp học Thiết kế đa phương tiện hỗ trợ giảng dạy do Đại học FPT tổ chức, giải Nhất Hội thi cán bộ giáo viên thư viện giỏi cấp thành phố năm học 2006 - 2007, giải Nhất Hội thi Cán bộ - Giáo viên thư viện giỏi toàn quốc năm 2007… là những khích lệ, là niềm động viên to lớn cho cô gái trẻ tiếp tục thực hiện những đam mê của mình. Có được những thành công nho nhỏ này, Toàn không quên nhắc về những chia sẻ, hỗ trợ của các giáo viên trong trường. Đặc biệt, sự ủng hộ, góp ý về ý tưởng của phòng Khoa học - Công nghệ thụng tin - Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã giúp Toàn thực hiện thành công những kế hoạch của mình. Toàn cũng muốnsẽ có nhiều cuộc gặp gỡ, chia sẻ với các đồng nghiệp khắp nơi để cùng học hỏi và trao đổi những ý tưởng của mình cho nhau nghe, cùng nhau xây dựng một mô hình thư viện trường học thực sự hiệu quả. Toàn mong sao thư viện của mình sẽ có diện tích rộng hơn, có thêm nhiều chỗ ngồi để các em học sinh có thể xem phim tại chỗ và cùng nhau thảo luận. Dự định sẽ làm blog cho thư viện trường để học sinh có thể vào nhận xét về cách phục vụ, trình bày mong muốn của mình, yêu cầu sách hay. Lên kế hoạch cài vào máy tính một thư mục để học sinh được xem những đoạn phim ngắn bổ ích gọi là Cinema trong thư viện… Còn, còn nhiều ấp ủ nữa sẽ đến mỗi ngày. Toàn muốn làm việc mãi trong môi trường của thư viện trường học, bởi nơi đây cho Toàn được thỏa sức bay bổng với những ước mơ tươi đẹp, được gặp gỡ những tâm hồn trong trẻo, được làm tất cả những công việc của một cán bộ thủ thư, được thử nghiệm những ý tưởng mới và được phát huy hết khả năng của mình trong không gian nhỏ bé nhưng cũng đầy rộng mở. Mùa xuân đang rất gần, chồi non lộc biếc đang náo nức mời gọi những niềm vui. Nụ cười cô thủ thư trẻ còn đọng lại mãi trong lòng tôi, trong niềm tin và tình yêu của những học trò nhỏ. Lương Gia Linh - Tập san Sách GD và Thư viện trường học Nguồn: http://hanoi.edu.vn/newsdetail.asp?NewsId=6458&CatId=204